ساخت فروشگاه اینترنتی در ۱۴۰۵؛ از صفر تا اولین فروش
بیشتر کسانی که می‌خواهند فروشگاه اینترنتی بسازند از یکی از دو جا گیر می‌کنند. یا ماه‌ها دنبال «بهترین قالب» و «کامل‌ترین سیستم» می‌گردند و هیچ‌وقت شروع نمی‌کنند، یا در یک شب همه‌چیز را پر می‌کنند و بعد می‌بینند فروشگاه آدرس درستی ندارد، درگاه پرداختش وصل نیست و مشتری نمی‌تواند پرداخت کند. این راهنما بین این دو راه می‌ایستد: ترتیب کارها را می‌گوید و تفکیک می‌کند که کدام کار قبل از اولین فروش لازم است و کدام را می‌شود بعد از آن انجام داد.
متن برای صاحب فروشگاهی است که کالا دارد (یا کالا تأمین می‌کند)، در اینستاگرام یا مغازه می‌فروشد و می‌خواهد یک سایت فروش هم داشته باشد. فرض می‌کنیم از «فروشگاه‌ساز» استفاده می‌کنید، یعنی سرویسی که سایت، سبد خرید و پنل مدیریت را آماده می‌دهد؛ مثل فروشگاه‌ساز اول. اگر مطمئن نیستید فروشگاه‌ساز یا سایت وردپرسی، اول مقایسهٔ فروشگاه‌ساز و ووکامرس را بخوانید و برگردید.
فروشگاه اینترنتی از چه بخش‌هایی ساخته شده؟
پیش از قدم‌ها، بد نیست بدانیم یک فروشگاه اینترنتی چهار بخش دارد و هر مشکلی در یکی از همین‌هاست:
- ویترین. همان چیزی که مشتری می‌بیند: قالب، صفحهٔ اصلی، دسته‌بندی‌ها، صفحهٔ محصول.
- آدرس. جایی که مشتری فروشگاه را پیدا می‌کند: یک آدرس رایگان از طرف سرویس یا دامنهٔ خودتان.
- پرداخت و اعتماد. درگاه پرداخت، نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) و اطلاعات تماس.
- پشت صحنه. محصول و موجودی، سفارش‌ها، ارسال و گزارش.
در فروشگاه‌ساز، بخش اول و دوم را سرویس آماده می‌دهد؛ شما انتخاب و تنظیم می‌کنید. بخش سوم کار بیرونی هم دارد (ثبت‌نام در اینماد و درگاه). بخش چهارم همان است که روزهای بعد از راه‌اندازی بیشتر وقتتان را می‌گیرد.
قدم ۱: قبل از هر چیز تصمیم‌های کوچک
یک ساعت پیش از ساخت، چند سؤال را روی کاغذ جواب بدهید. بعداً تغییرشان سخت نیست، ولی جواب‌دادن به آن‌ها قدم‌های بعدی را سریع می‌کند.
- چه می‌فروشید و به چه کسی؟ «پوشاک زنانه برای شهرهای کوچک» با «لوازم آرایشی» ظاهر و لحن متفاوتی می‌خواهد.
- اسم و لوگو دارید؟ لازم نیست طراحی حرفه‌ای باشد، ولی اسمی که بشود به‌راحتی نوشت و گفت (و بعداً به آدرس سایت تبدیل کرد) بهتر است.
- چند کالا برای شروع؟ پیشنهاد عملی: ۱۰ تا ۳۰ کالای پرفروش یا مطمئن، با عکس و توضیح کامل. بقیه را بعد اضافه می‌کنید. سایتی با ۱۵ کالای خوب از سایتی با ۲۰۰ کالای نیمه‌کاره بهتر می‌فروشد.
- چطور ارسال می‌کنید؟ پست؟ تیپاکس؟ پیک شهری؟ هزینه را شما می‌دهید یا مشتری؟ بخش ارسال را در راهنمای ارسال سفارش جدا بررسی کرده‌ایم.
- پول را چطور می‌گیرید؟ درگاه پرداخت آنلاین؟ کارت‌به‌کارت؟ پرداخت در محل؟ جواب این سؤال تعیین می‌کند چقدر به اینماد و درگاه نیاز دارید.
قدم ۲: قالب را انتخاب کنید و زیاد درگیرش نشوید
در فروشگاه‌ساز اول پنج قالب آماده (پیش‌تنظیم) وجود دارد: کلاسیک، مدرن، بوتیک، زیبایی و سلامت و دیجیتالی.
انتخاب با یک قاعدهٔ ساده بهتر پیش می‌رود: قالبی را بردارید که عکس‌های خودتان در آن خوب دیده شود. قالب «بوتیک» برای کالای عکس‌محور مثل پوشاک و اکسسوری طبیعی است؛ «زیبایی و سلامت» برای لوازم آرایشی و مراقبتی؛ «دیجیتالی» برای کالای دیجیتال؛ «کلاسیک» و «مدرن» برای فروشگاه‌هایی با دسته‌بندی متنوع. این‌ها توصیهٔ طراحی عمومی است، نه قانون؛ قالب را می‌شود بعداً هم عوض کرد و ظاهر را با ویرایشگر سایت تنظیم کرد.
اشتباه رایج این‌جا دو ساعت مقایسهٔ رنگ دکمه‌هاست. مشتری شما را با عکس کالا، قیمت و اعتمادی که می‌گیرد می‌خرد، نه با سایهٔ دکمه.
قدم ۳: صفحهٔ اصلی را با ویرایشگر سایت بچینید
صفحهٔ اصلی با «بلوک» ساخته می‌شود؛ هر بلوک یک بخش از صفحه است، مثل بنر بالای صفحه، فهرست محصولات یا استوری‌ها. در ویرایشگر سایت بلوک‌ها را اضافه، جابه‌جا یا حذف می‌کنید و نتیجه را در پیش‌نمایش می‌بینید.
یک چیدمان ساده و جاافتاده برای شروع:
- بنر اصلی با یک پیشنهاد روشن (مثلاً «ارسال رایگان برای خرید بالای مبلغ مشخص» اگر واقعاً چنین چیزی دارید).
- دسته‌بندی‌های اصلی.
- محصولات پرفروش یا جدید.
- بلوک استوری، اگر در اینستاگرام محتوا تولید می‌کنید. استوری‌ها جایی هستند که کالا را در حال استفاده نشان می‌دهید و مشتری را به صفحهٔ محصول می‌برید.
- چند جملهٔ «دربارهٔ ما» و راه تماس.
بیش از این لازم نیست. هر بلوک اضافه، سایت را کندتر و تصمیم مشتری را سخت‌تر می‌کند. بلوک‌های ویرایشگر شامل بنر اصلی، بنر، ویترین دسته‌بندی‌ها، شبکه محصولات، محصول ویژه، فروش ویژه، استوری‌ها، خرید از روی عکس، داستان تصویری، نظر مشتریان، مزایای فروشگاه، متن آزاد، جستجو و اطلاعات تماس است.
قدم ۴: اولین محصول‌ها را درست ثبت کنید
هر محصول را یک بار درست ثبت کنید تا لازم نباشد بعداً برگردید:
- عنوان مثل چیزی که مشتری جستجو می‌کند: «کیف دوشی چرم مصنوعی مشکی» بهتر از «مدل ۳۲۱ جدید».
- چند عکس از زاویه‌های مختلف و یک عکس در دست یا روی بدن، با نور طبیعی. کیفیت عکس بیشتر از هر متنی فروش می‌آورد.
- توضیح که سؤال‌های رایج را جواب بدهد: جنس، اندازه، شرایط شست‌وشو یا نگهداری.
- قیمت و موجودی واقعی. موجودی اشتباه یعنی سفارشی که نمی‌توانید بفرستید؛ اگر فروش حضوری یا اینستاگرامی هم دارید، همان موجودی مشترک است و راهنمای مدیریت کانال‌های فروش به آن می‌پردازد.
- تنوع (رنگ، سایز) اگر لازم است، همان ابتدا. بعداً اضافه‌کردن تنوع به محصولی که فروخته شده دردسر دارد.
قدم ۵: آدرس فروشگاه؛ رایگان شروع کنید، دامنه را بعداً بگیرید
هر فروشگاه یک آدرس رایگان به شکل نام-فروشگاه.avval.shop دارد. یعنی بدون خرید دامنه و بدون کار فنی می‌توانید همان روز فروشگاه را باز کنید و به مشتری لینک بدهید.
بعداً، وقتی کار راه افتاد، می‌توانید دامنهٔ اختصاصی (مثل myshop.ir) بخرید و با تنظیم DNS به فروشگاه وصل کنید. چرا صبر کنیم؟ چون دامنهٔ اختصاصی هزینهٔ سالانه دارد و برای اینماد لازم می‌شود، ولی برای «اولین فروش» شرط نیست. جزئیات انتخاب و اتصال را در دامنهٔ اختصاصی برای فروشگاه نوشته‌ایم.
دامنه‌ای که می‌خرید طولانی‌مدت با شماست؛ پس اسمش را با دقت انتخاب کنید ولی عجله نکنید.
قدم ۶: لوگو، اطلاعات تماس و ارسال
سه چیز را قبل از باز کردن فروشگاه تنظیم کنید، چون مشتری ایرانی پیش از خرید دنبال همین‌هاست:
- لوگو و شمارهٔ تماس. فروشگاهی که شمارهٔ تماس ندارد مشکوک به نظر می‌رسد.
- نشانی مبدأ. از کجا ارسال می‌کنید؟ این برای محاسبهٔ ارسال و برچسب پستی لازم است.
- روش‌ها و هزینهٔ ارسال. حداقل یک روش (مثلاً پست) و هزینه یا شرط ارسال رایگان.
در پنل اول این‌ها در بخش «راه‌اندازی و تکمیل فروشگاه» کنار هم آمده‌اند.
قدم ۷: درگاه پرداخت و اینماد
این قدم بیشترین ابهام را دارد، پس جداگانه توضیح می‌دهیم. دو حالت داریم:
- بدون درگاه. سایت تا وقتی درگاه فعالی ندارد پرداخت آنلاین نمی‌گیرد. در این فاصله می‌توانید از کانال‌هایی که پرداخت دستی دارند (فروش حضوری، اینستاگرام) در پنل بفروشید و پرداخت را خودتان ثبت کنید، و درگاه را موازی پیگیری کنید.
- درگاه پرداخت آنلاین. در پنل اول می‌توانید درگاه‌های زرین‌پال، زیبال یا سامان را وصل کنید. درگاه «اول‌پی» هم هست و اینماد نمی‌خواهد؛ بسته به وضعیت حساب‌تان یا خودتان وصلش می‌کنید یا فعال‌سازی را از پشتیبانی می‌خواهید.
بقیهٔ درگاه‌ها برای فعال‌شدن معمولاً نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) برای دامنهٔ اختصاصی می‌خواهند، و پنل هم همین را هشدار می‌دهد. اینماد را خودتان در سامانهٔ رسمی آن ثبت می‌کنید؛ پنل اول فقط دو کار را ساده می‌کند: افزودن متاتگ احراز مالکیت دامنه، و بعد از صدور نماد، ثبت نشان آن در سایت. مراحل و زمان‌ها را در اینماد و درگاه پرداخت با احتیاط توضیح داده‌ایم.
نکتهٔ مهم: درگاه اول‌پی اینماد نمی‌خواهد؛ اگر درگاه دیگری می‌خواهید و اینماد هنوز در راه است، فروش را از کانال‌های دیگر شروع کنید و معطل اینماد نمانید.
قدم ۸: سئوی پایه
لازم نیست چیز پیچیده‌ای باشد. دو کار پایه:
- ثبت فروشگاه در Google Search Console تا گوگل بداند سایت شما کجاست.
- ارسال نقشهٔ سایت (sitemap).
پنل اول این دو مرحله را برای فروشگاه شما ساده کرده است: کد احراز Search Console را در پنل وارد می‌کنید؛ نقشهٔ سایت (sitemap.xml) خودکار با همهٔ محصولات و صفحات ساخته می‌شود و فقط باید آدرسش را در بخش Sitemaps سرچ کنسول ثبت کنید. سئوی تک‌تک محصولات و دسته‌بندی‌ها (عنوان، توضیح، کلمهٔ کلیدی، نمرهٔ سئو) در پلن «حرفه‌ای» است. ده کار مؤثرتر را در سئوی فروشگاه اینترنتی آورده‌ایم.
قدم ۹: قبل از باز کردن، خودتان یک سفارش تست بدهید
این قدم را اکثر مردم رد می‌کنند و بعد مشتری اولشان آزمایش‌کننده می‌شود. با گوشی خودتان، مثل یک مشتری:
- فروشگاه را باز کنید و یک کالا را به سبد اضافه کنید.
- آدرس بنویسید و روش ارسال را انتخاب کنید.
- تا مرحلهٔ پرداخت بروید (اگر درگاه فعال است، با مبلغ کم).
- در پنل ببینید سفارش آمد؟ موجودی کم شد؟ پیامک یا اعلانی رسید؟
اگر هر جای این مسیر گیر داشت، مشتری هم گیر می‌کند.
بعد از اولین فروش
فروشگاه باز شد و اولین سفارش آمد. حالا چه؟
- سفارش را بسته‌بندی و ارسال کنید و کد رهگیری را بدهید. این بخش را در راهنمای ارسال سفارش توضیح داده‌ایم.
- از مشتری عکس و نظر بخواهید (با اجازهٔ او) و در استوری یا صفحهٔ محصول بگذارید.
- هفتهٔ اول فقط یک چیز را اندازه بگیرید: چند نفر آمدند، چند نفر به سبد رفتند و چند نفر خرید کردند. ارقام کوچک هم راهنما هستند.
اشتباه‌های رایج در ساخت فروشگاه اینترنتی
- منتظر کامل‌شدن بودن. سایتی که کامل می‌شود هیچ‌وقت باز نمی‌شود. با ۱۰ تا ۳۰ کالای خوب شروع کنید.
- گذاشتن همهٔ کالاها بدون عکس درست. عکس تار یا کپی‌شده از جای دیگر، اعتماد را می‌برد.
- خرید دامنه و درگاه قبل از تست بازار. دامنه هزینهٔ سالانه دارد و اینماد و درگاه زمان و پیگیری. اول ببینید فروش دارید.
- موجودی غیرواقعی. کالایی که موجود نیست و «موجود» نوشته شده، بدترین نوع شکایت است.
- بی‌توجهی به موبایل. بیشتر بازدیدکننده‌های فروشگاه‌های ایرانی با گوشی می‌آیند؛ هر تغییر را روی گوشی خودتان ببینید.
- اطلاعات تماس و قوانین نداشتن. شمارهٔ تماس، آدرس و شرایط بازگشت کالا را بنویسید.
- قیمت‌گذاری بدون حساب. قیمت را با هزینهٔ تمام‌شده بسنجید؛ اگر سود را حساب نکنید، فروش زیاد هم زیان می‌شود.
یک مثال عددی از زمان‌بندی
فرض کنید فروشگاه پوشاکی با ۲۰ کالای پرفروش می‌خواهد سایت بسازد. این برنامه‌ای واقع‌بینانه است، نه آمار یا وعدهٔ اول؛ زمان شما به آمادگی عکس‌ها بستگی دارد:
| روز | کار |
|---|---|
| روز ۱ | انتخاب قالب، لوگو، اطلاعات تماس، نشانی مبدأ |
| روز ۲ تا ۳ | ثبت ۲۰ محصول با عکس و توضیح |
| روز ۴ | چیدن صفحهٔ اصلی و استوری، تنظیم ارسال |
| روز ۵ | سفارش تست، باز کردن فروشگاه با آدرس رایگان |
| هفتهٔ ۲ و بعد | دامنهٔ اختصاصی، Search Console، درخواست اینماد، درگاه |
مهم‌ترین نکته در این برنامه این است که فروش، قبل از اینماد و درگاه رسمی شروع می‌شود.
فروشگاه‌ساز اول
اگر می‌خواهید همین مسیر را در یک پنل بروید، فروشگاه‌ساز اول قالب‌ها، ویرایشگر سایت، آدرس رایگان، دامنهٔ اختصاصی، اتصال درگاه، مراحل اینماد و Search Console را کنار مدیریت محصول و سفارش گذاشته است؛ یعنی فروشگاه و پنل مدیریت دو ابزار جدا نیستند.
سؤال‌های رایج
برای ساخت فروشگاه اینترنتی دانش فنی لازم است؟
برای فروشگاه‌ساز نه. قالب انتخاب می‌کنید، بلوک‌ها را می‌چینید و محصول وارد می‌کنید. تنها بخش نیمه‌فنی اتصال دامنهٔ اختصاصی با DNS است که آن هم را می‌شود بعداً انجام داد.
بدون دامنهٔ اختصاصی هم می‌توانم بفروشم؟
بله. آدرس رایگان فروشگاه کار می‌کند. دامنهٔ اختصاصی ظاهر حرفه‌ای‌تر می‌دهد و برای اینماد لازم است.
بدون اینماد می‌شود فروشگاه داشت؟
فروشگاه را بله، ولی بیشتر درگاه‌های پرداخت رسمی برای دامنهٔ اختصاصی اینماد می‌خواهند. درگاه اول‌پی استثناست و اینماد نمی‌خواهد. شرط‌های دقیق هر درگاه را از خود آن بپرسید.
چند محصول برای شروع کافی است؟
عددی ثابت نیست. ۱۰ تا ۳۰ محصول با عکس و توضیح خوب معمولاً برای آزمودن بازار کافی است.
فروشگاه‌ساز یا سایت وردپرسی؟
اگر زمان و دانش فنی برای نگهداری ندارید، فروشگاه‌ساز ساده‌تر است. مقایسهٔ مفصل در این مقاله آمده است.
هزینهٔ فروشگاه‌ساز اول چقدر است؟
قیمت پلن‌ها را از صفحهٔ قیمت‌ها ببینید؛ در این مقاله عددی نمی‌آوریم تا قدیمی نشود.
با اول امتحانش کنید
اگر می‌خواهید فروشگاهتان را از همین هفته بسازید، ۷ روز تست رایگان اول را شروع کنید: قالب را انتخاب کنید، چند محصول بگذارید و یک سفارش تست بدهید.
فروشگاه‌ساز با اول
همین کارهایی که خواندید را در اول انجام دهید. ثبت‌نام چند دقیقه بیشتر نمی‌برد.
